Kennis-Makers: RNDR

Kennis-Makers: maak kennis met RNDR

In deze reeks maak ik (Teddy Tops) samen met een fotograaf (Juri Hiensch) portretten van de verschillende makers die op het terrein van RAUM werk hebben staan / liggen / zitten. We stellen ze aan je voor en laten zien wat hen bindt aan deze plek, aan de stad van de toekomst. Het zijn stuk voor stuk beeldend kunstenaars, designers en toekomsbouwers. Maak kennis met de makers, dankzij deze serie Kennis-Makers.

RNDR is een design-studio voor interactieve media. Ze programmeren en ontwikkelen verschillende visualisaties van data, waar andere mensen mee aan de slag kunnen. Het zijn dus ‘tools’, handvatten, die zij creëren in de vorm van – vaak realtime – installaties en visualisaties. Wat die uitkomsten of uiteindelijke producten betekenen, of wat zij ermee willen bereiken, laten ze in het midden. Wie zijn deze creatieve cijfer-genieën? Het zijn Jeroen Barendse, Edwin Jakobs en Boyd Rotgans. Sinds 2017 zijn zij RNDR, maar daarvoor kenden zij elkaar ook al, van LUST(Lab).
De basis van waaruit zij werken heeft steeds te maken met hun project OPENRNDR, een opensource framework voor creative coding. RNDR is dus een groep designers / ontwerpers en programmeurs, die op een dagelijkse basis in opdracht werken aan toekomstdromen. Door gebruik te maken van data kijken zij naar wat mogelijk is, welke kanten je op kunt.

Voor RAUM ontwikkelden zij Open Highway, een interactieve simulatie die live de auto’s die onder ons door de tunnel van de A2 rijden, in beeld brengt. Door 14 elfmeterlange lichtbalken, die op 1 op 1 schaal rode (achterlichten) en witte (voorlichten) flitsen over het veld naast de Cinemec laten schieten. Je ziet hoe vaak, wanneer en hoe hard er onder je door gereden wordt.

Omdat we reageren op de toekomst van de stad, en dit doen met Leidsche Rijn als logisch decor, heeft RNDR gekeken naar wat er voor handen is, waar zij graag op willen reageren. Boyd: ‘Door deze tunnel te bouwen is de afstand tussen het centrum van Utrecht en Leidsche Rijn gevoelsmatig verkleind. Leidsche Rijn is een stedenbouwkundig concept. Iets waar deze tunnel een grote toevoeging aan is.’ Het ontwerpbureau houdt zich voornamelijk bezig met mobiliteit. De hoeveelheid auto’s en vrachtverkeer dat hier dagelijks onderdood dendert, sprak voor hen dermate tot de verbeelding dat ze een logisch verband gelegd was.
Jeroen: ‘Wat wij doen is eigenlijk omgekeerde archeologie. Door ons werk hopen we dat mensen over de plek gaan nadenken. Wat gebeurt hier eigenlijk, vind ik daar iets van?’
Buiten, waar de installatie de inmiddels donker geworden lucht afwisselend rood en wit kleurt, staan een paar mensen met de fiets tussen de benen stil. Ze kijken naar de lichtbalken.

De reden dat mobiliteit de mannen fascineert, ligt vooral in de (nabije) toekomst. Boyd: ‘In de stad van de toekomst zal het fileprobleem lastig op te lossen zijn. Hiervoor hebben we ook allerlei ideeën uitgewerkt, dat doen we vooral door data uit te wisselen. Zo willen we een schakel zijn in de discussie: door het onzichtbare zichtbaar te maken.’ Edwin voegt daaraan toe: ‘Er zijn zo gigantisch veel organisaties en bedrijven over de hele wereld bezig met ontwikkelingen in mobiliteit, dat er zoveel data wordt opgeslagen. Daarnaast zijn er op dit moment dus heel veel verschillende ontwikkelingen mogelijk. Dat is voor ons werk heel interessant.’

Wat maakt het zo ontzettend actueel wat ze doen? Het zit hem in de manier van werken, data omzetten in iets moois in plaats van engs. En, zo benadrukt Boyd: ‘Realtime is in ons werk een belangrijk onderdeel, we willen zo dicht mogelijk bij het nu komen. Data van gister is alweer verouderd. Deze vorm is voor ons duurzaam, en altijd actueel.’ Edwin valt hem bij: ‘We doen alleen een nuchtere observatie, er zit geen waardeoordeel in het werk zelf. We houden geen logs bij. Op het moment dat het getoond wordt is de data alweer verdwenen.’

Naast Open Highway maakten ze o.a. het ‘25th Hour: Flow’ voor Audi, waar ze door middel van een simulatie de invloed van zelf-rijdend vervoer in beeld brachten. Ze ondervonden dat bij automatisering van eenderde van het verkeer, er vermindering van het fileprobleem ontstaat. Je zit dus minder lang in de auto, maar zult die auto wel moeten delen. Boyd trekt het science fiction gehalte van dit gesprek nog iets verder: ‘In de toekomst zouden autoramen ook een andere rol kunnen gaan spelen bijvoorbeeld, doordat we ze als schermen of projecties kunnen gebruiken.’
Edwin: ‘En stel je voor dat auto’s nooit meer hoeven te remmen in de toekomst. Dat zijn futuristische omstandigheden.’ Ook Jeroen gaat mee in het gedachte experiment: ‘Je hebt in die toekomst dan ook andere services nodig; parkeerplekken zijn niet meer nodig als auto’s continu kunnen blijven rijden.’

Maar zover is het nog niet. Voor sommigen een geluk, anderen kunnen niet wachten. Jeroen: ‘De meeste ontwikkelaars gaan ervan uit dat we in 2030 zover zijn, dan is het technisch gezien te doen. In China hebben ze een grote voorsprong: in Shenzhen rijden al automatische bussen.’

Naast toekomstdenkers zoeken ze ook graag de verbinding met andere kunstdisciplines dan de beeldende kunst op. Zo hebben ze in samenwerking met een choreograaf dansposes in beeld gebracht, en bouwden ze een visualisatie van hoe een machine kan leren lezen en schrijven.
Edwin: ‘Dat is typisch, want een machine kan net zo goed lezen en schrijven als wij kunnen, maar heeft vooralsnog geen associatief vermogen zoals wij dat hebben. Het heeft een vertekend beeld van taal. Daardoor kan het maar beperkt leren: het heeft geen lichaam zoals wij hebben. Wel zijn machines een stuk sneller in leren dan wij zijn. Ik vind het spel interessanter dan de conclusies die je eraan kunt verbinden.’

De grootste wens voor hun eigen toekomst? Jeroen: ‘Onze wens is dat andere mensen met de data die we vinden en verzamelen aan de slag gaan. Alles wat we doen is opensource en realtime, zo kun je live meekijken en meedoen. Dat dat meer en meer mag groeien, dat hoop ik.’

En dat is de kunst van de kunst. De samensmelting van data en beeld, van interactieve kunst en design. Ze laten zien wat onzichtbaar was. Behalve de file – die blijft onzichtbaar:
Jeroen: ‘Dan gaat de tunnel letterlijk dicht – en zie je 5-10 minuten geen verkeer voorbij komen.’

 

facebook insta twitter youtube itunes spotify zaag oog search