RAUM Maakpraat: Wiek

Tekst: Teddy Tops
Foto’s voorstelling: Jochem Jurgens
Foto’s Maakpraat & arena: Anna Schouten

Tijdens Maakpraat ga ik steeds in gesprek met makers die iets maken bij/voor/op RAUM. Altijd met betrekking tot de stad in aanbouw om ons heen. Ik spreek ze over hun proces, gedachtegang en toekomstdroom. Deze keer: regisseuse Boukje Schweigman, ontwerper Theun Mosk en componist Douwe Eisenga, over Wiek.

COLUMN Teddy Tops | RAUM Maakpraat: Wiek | Verhalen van RAUM

Op de afgeroomde zandberg, tussen een stel blinkende kunstwerken, enkele nieuwbouwflats in aanbouw en een slapende hijskraan in, staat een pop-up arena. In deze context, hier in Leidsche Rijn, doet het meer denken aan een bouwsilo dan aan een arena, maar iedereen die er binnen is geweest weet dat het er wel degelijk een is.

Elke twee jaar nodigt RAUM een culturele organisatie in de buurt uit om samen met hen iets speciaals te programmeren. Harm Lambers, directeur van Podium Hoge Woerd, wist direct wat hij wilde. We moeten Schweigman& zo gek krijgen Wiek nog eens te spelen.

“Die molen is een gevaar dat anderhalf uur duurt”

Wiek was dé festivalhit van 2009, ging in dat jaar op Oerol in première en werd werkelijk door iedereen bejubeld. “Drie danseressen zoeken de ruimte tussen de wieken”, “Die molen is een gevaar dat anderhalf uur duurt”, “De nietigheid voorbij”, kopten de grootste kranten onder anderen. Wiek is een molen in een arena, drie danseressen dansen tussen de wieken in, mee met de snelheid waarop de installatie draait. De hele voorstelling kunnen ze er niet uit, ze zitten gevangen en zijn gedwongen te blijven bewegen.

COLUMN Teddy Tops | RAUM Maakpraat: Wiek | Verhalen van RAUM

De arena heeft geen dak, waardoor het waar hij ook staat, te maken heeft met de locatie en de weersomstandigheden. Waarom het een locatievoorstelling is geworden, en geen vlakkevloertheater, waarbij mensen ook in deze opstelling hadden kunnen zitten, maar dan in het comfort van een theater?

Boukje: “Bij locatietheater krijg je cadeautjes, doordat hij altijd in een andere setting staat. Op het strand geeft hij een heel andere ervaring dan in een loods of hier, tussen het Vinex. Dat bepaalt de voorstelling, dat bepaalt hoe je hem ervaart.”

COLUMN Teddy Tops | RAUM Maakpraat: Wiek | Verhalen van RAUM

Theun Mosk, vaste vormgever (betrokken sinds Boukjes afstuderen aan de Mime-opleiding) bij Schweigman&, heeft de wiek en het licht ontworpen. Het feit dat de voorstelling elke dag op een ander tijdstip speelt, komt door hem. Hij is niet alleen lichtontwerper, maar ook zonontwerper – de voorstelling speelt precies tijdens zonsondergang, voor exact het gewenste effect. Ook aan het gewenste geluid is gedacht: componist Douwe Eisenga heeft indertijd speciaal voor Wiek een muziekstuk gecomponeerd.

De muziek is prachtig, en hoewel gestut op herhaling, zeer afwisselend

Dat was niet makkelijk, zegt hij: “Toen Boukje me belde, zei ik: ik snap wel waarom jij woordloos theater maakt. Ik begreep er niets van.” Maar het concept, van de almaar door draaiende wieken, het idee van een externe factor die maar doorgaat zonder dat jij er invloed op hebt, daar kon hij wat mee. De muziek is prachtig, en hoewel gestut op herhaling, zeer afwisselend.

Waarom eigenlijk wieken? Boukje: “Ik stond op Terschelling naar de Brandaris te kijken, en raakte gefascineerd door de lichtbanen, hoe ze almaar ronddraaien en hoe de snelheid van die banen verschilt: binnenin bewegen ze langzaam, maar aan het einde loeisnel. Dat effect roept natuurlijk allerlei metaforen op.” Theun Mosk maakte deze fascinatie vervolgens tastbaar.

COLUMN Teddy Tops | RAUM Maakpraat: Wiek | Verhalen van RAUM

In Wiek stap je een arena binnen, een arena waarin drie dansers bewegen tegen – en met – de externe factoren: de Wiek zelf, de snelheid waarop die rondgaat, het zand waarop ze lopen, en ons, het publiek dat hen binnenhoudt. Je raakt in een trance door de combinatie van een ondergaande zon, de muziek, het herhalende en kloksgewijs bewegende beeld en de uitputting van de spelers.

De cadeautjes die we er in Leidsche Rijn bij krijgen? Een stel krijsende overvliegende meeuwen, de slapende kraan die met zijn nek boven de arena uit toornt en de geur van de Douwe Egberts fabriek, die het gevoel van beweging en doorgaan alleen maar versterkt.

COLUMN Teddy Tops | RAUM Maakpraat: Wiek | Verhalen van RAUM

Meer zien? Hier vind je alle beelden van de Maakpraat: Wiek.

facebook insta twitter youtube itunes spotify zaag oog